Pico Ruivo: wandelen op het dak van Madeira

Madeira is een eiland dat je niet zomaar bezoekt, het is een plek die je beleeft met je veters strak aangetrokken en een rugzak op je schouders. Vergeet de standaard toeristenbusjes. De enige echte manier om de rauwe schoonheid van dit bloemeneiland te ontdekken, is te voet. Tijdens onze Madeira Trail nemen we je mee langs de diepe valleien en over de hoogste kammen, waarbij we de bekende highlights combineren met de verborgen parels die je alleen vindt als je het asfalt achter je laat. Onze tochten zijn zo opgezet dat je in een week tijd het eiland echt leert kennen, van de vochtige laurierbossen tot de kurkdroge vulkanische toppen.

Wie aan Madeira wandelen denkt, denkt al snel aan de Pico Ruivo. Met zijn 1862 meter is dit het hoogste punt van het eiland. Het is niet alleen de hoogte die indruk maakt, het is vooral de weg er naartoe. Je staat boven de wolken. De wereld onder je is volledig gehuld in een dik, wit deken waardoor de rest van het eiland mijlenver weg lijkt. Het enige wat de stilte hier doorbreekt, is je eigen ademhaling en het vrolijke gefluit van een Madeira-goudhaantje dat tussen de rotsen door wipt.

De Pico Ruivo is onderdeel van het centrale bergmassief en biedt een 360-graden uitzicht dat bij helder weer zelfs de contouren van het naburige eiland Porto Santo laat zien. Het gesteente hier vertelt het verhaal van miljoenen jaren vulkanische activiteit. Je ziet ruwe formaties, diepe rode aardetinten en steile afgronden die je doen beseffen hoe klein we eigenlijk zijn. De Pico Ruivo is het absolute hoogtepunt van onze Madeira Trail en een plek waar je gegarandeerd even stil wordt.

Niets is zo veranderlijk als het klimaat op Madeira, zeker als je de bergen in gaat. We noemen het vaak ‘vier seizoenen in één dag’. Terwijl het aan de kust heerlijk zonnig kan zijn, kan de Pico Ruivo gehuld zijn in dichte mist of geteisterd worden door een stevige wind.

Houd er rekening mee dat de temperatuur op de top gemiddeld 10 graden lager ligt dan in Funchal. Daarnaast kan de bewolking binnen vijf minuten opkomen of verdwijnen. Dit is precies waarom we tijdens de Madeira Trail altijd de lokale weersvoorspellingen en webcams checken voordat we vertrekken. Een goede regenjas en een thermisch shirt zijn een must, ook in de zomer. Wist je trouwens dat het in de winter zelfs wel eens kan sneeuwen op de top?

Op de derde dag vertrekken we vanuit Encumeada voor een beklimming die je kuiten en je zintuigen direct op scherp zet. Dit pad slingert langs de centrale bergketen en biedt uitzichten die de meeste toeristen nooit te zien krijgen. Het is een avontuurlijk pad dat je door landschappen leidt die bijna buitenaards aanvoelen.

Terwijl we stijgen, verandert de vegetatie constant. De weelderige varens maken plaats voor de robuuste, witte stammen van de eeuwenoude Erika-bomen. Het pad voert langs scherpe bergranden waar je aan de ene kant de vallei van São Vicente ziet liggen en aan de andere kant de diepe ravijnen van Curral das Freiras. Deze route is het hart van de Madeira Trail. De 360-graden panorama’s vanaf de kammen zijn verbluffend en vormen een ruime beloning voor elke hoogtemeter die je overwint.

Wat onze tocht echt uniek maakt, is de overnachting. Na een dag vol inspanning en een indrukwekkende trail strijken we neer in een berghut vlak onder de top. Dit geeft je het onbeschrijfelijke gevoel dat je letterlijk op het dak van de wereld staat. Wanneer de laatste wandelaars aan hun afdaling begonnen zijn en de rust over de berg valt, begint het echte spektakel.

Als het weer het toelaat, geniet je hier van een zonsondergang die je de rest van je leven bijblijft. De zon zakt langzaam weg in de wolkenzee terwijl de lucht in alle tinten oranje, paars en roze kleurt. Je bent hier weg van alle lichtvervuiling, wat betekent dat de sterrenhemel na het vallen van de avond overweldigend is. Het is een moment van pure reflectie en verbinding met de natuur, precies waar de Madeira Trail voor staat. Je slaapt diep in de stilte van de bergen, wetende dat je morgen als eerste weer boven de wolken ontwaakt.

Er is iets symbolisch aan het bereiken van de top van de Pico Ruivo. Het is het punt waar alle paden van het eiland indirect naartoe lijken te leiden. Voor de die-hards is er ook de route vanaf Achada do Teixeira. Die is een stuk korter en makkelijker, maar wij kiezen voor onze trails liever de uitdagende paden die je écht verbinden met het landschap.

Tijdens het Madeira hiken leer je dat de natuur hier de baas is. De manier waarop de varens groeien in de schaduw van de rotsen, de dode witte bomen die als skeletten tegen de blauwe lucht afsteken bij de Pico Ruivo… Het is een visueel spektakel dat je nergens anders ter wereld vindt. Je voelt de oerkracht van de aarde onder je voeten.

Een hoofdlamp is essentieel, niet alleen voor de tunnels langs de levadas, maar ook voor vroege starts naar bergtoppen waar je de zonsopgang wilt meemaken. Neem ook extra batterijen mee, de kou kan batterijduur drastisch verkorten.

Vergeet je regenjas niet, zelfs als de weersverwachting goed is. Het weer op Madeira kan binnen minuten omslaan. Wat begint als een zonnige ochtend kan eindigen als een natte middag. Een compacte regenhoes voor je rugzak houdt je spullen droog.

Wist je dat de Pico Ruivo zijn naam te danken heeft aan de kleur van de rotsen? ‘Ruivo’ betekent namelijk roodachtig of roestkleurig in het Portugees. Dit komt door de oxidatie van het ijzer in de vulkanische as.

Een ander leuk weetje: op de flanken van de berg vind je een zeer specifieke soort vulkanische klei. Lokale herders gebruikten deze klei vroeger als een soort natuurlijke pleister. Wanneer ze hun vee over de bergkammen dreven en een dier of zijzelf een snee opliep, smeerden ze de natte, mineraalrijke klei op de wond. De hoge concentratie aan zwavel en ijzer in de bodem rondom de top heeft namelijk een licht ontsmettende werking. Hoewel we tegenwoordig moderne EHBO-sets bij ons hebben, laat dit verhaal prachtig zien hoe de eilandbewoners vroeger elk element van deze berg kenden en gebruikten om te overleven.